TRẢI NGHIỆM CÁC LỄ HỘI TẠI HÀ GIANG


Đến Hà Giang không chỉ đến với những khung cảnh đẹp như tranh vẽ, những phong tục sinh hoạt của các dân tộc nơi đây mà còn được biết và trải nghiệm những lễ hội đặc sắc của các dân tộc này.

Cùng đến với lễ hội lồng tổng của đồng bào Tày, Nùng. Lễ hội cấp sắc của đồng bào Dao, lễ hội gầu tảo của đồng bào Mông hay lễ hội nhảy lửa của đồng bào Pà Thén…

Có thể các lễ hội của đồng bào vùng cao Hà Giang không có quy mô rộng lớn như những lễ hội vùng xuôi nhưng với những giá trị nguyên bản, nó đã tạo nên nét đặc sắc riêng, độc đáo. Hãy cùng tìm hiểu từng lễ hội nhé.

1, Lễ hội Lồng Tồng của dân tộc Tày, Nùng.

Lễ hội Lồng Tồng, hay còn gọi là lễ hội xuống đồng được tổ chức hàng năm của dân tộc Tày, Nùng với dân số đông và phân bố khắp tỉnh. Hàng năm vào mùa xuân, người ta tổ chức cúng trên một đám ruộng nhất định trước bản. Mỗi gia đình sẽ đem đến một mâm lễ bao gồm: Thịt, rượu, các loại bánh, xôi ngũ sắc để dâng trời đất. Thầy cúng sẽ cầu khấn trời đất cho mưa thuận gió hoà để cho dân làm ăn thuận lợi, mùa màng bội thu tốt tươi. Sau phần lễ, người ta tổ chức nhiều trò chơi cho mọi người dân cùng tham gia như: Tung còn, đánh yến, đánh quay, kéo co, hát đối đáp…

lễ hội ở Hà Giang

2, Lễ hội Gầu Tào của đồng bào Mông.

Lễ hội Gầu Tào (gruôv taov)- có nghĩa là hội chơi đồi hay hội chơi núi mùa xuân- được coi là tiêu biểu nhất của đồng bào Mông. Lễ hội thường được tổ chức sau ngày mùng 2 tết, kéo dài 1 đến 3 ngày trên những khu đồi tương đối bằng, thuận đường đi lại. Ngày khai hội, ngoài việc chuẩn bị lễ vật do gia chủ thực hiện thì mọi thủ tục đều do ông thầy cúng tiến hành. Sau bài cúng tạ trời đất đã ban cho con cái và sức khoẻ của thầy cúng, đại diện các khách dự hội cầu chúc gia chủ, dân làng người yên, vật thịnh. Nghi lễ khai hội là điệu múa khèn, tiếp theo là cảnh hát hội do ông chủ hội (một người cao tuổi có uy tín trong làng) và một vài ông già hát dẫn lời. Kết thúc phần lễ, phần hội diễn ra rất sôi nổi khắp quả đồi rộng. Chỗ này là đám thi bắn nỏ, quay cù, chỗ kia là từng tốp các chàng trai, cô gái chơi đánh yến, ném quả pao, hát gầu plềnh… Đặc sắc nhất chính là thi múa khèn, người ta thi múa khèn trên cọc, những tay khèn cao thủ còn làm những động tác khá nguy hiểm như uốn người qua một đòn gánh bắc ngang trên chảo thắng cố… Các trò chơi diễn ra vô cùng hào hứng mặc dù phần thưởng cho người thắng cuộc chỉ là một bầu rượu ngô. Hết hội, thầy cúng và gia chủ làm lễ hạ cây nêu. Thân cây nêu được đem về làm dát gường cho gia chủ, chùm giấy hình nhân treo trên đỉnh cây nêu đem về treo trong buồng, bầu rượu thì được đổ tung ra 4 hướng… Lễ hội kết thúc nhưng đồng bào còn chơi xuân đến hết Rằm tháng Giêng mới bắt tay vào lao động sản xuất.

Lễ hội Gầu Tào thể hiện gần như đầy đủ các loại hình văn hoá dân gian của dân tộc Mông. Chính vì vậy, các ngành chức năng của Hà Giang đang từng bước khôi phục lễ hội này cho đồng bào vào những dịp xuân về. 

lễ hội tại Hà Giang

3, Lễ cấp sắc của người Dao.

Từ xưa đến nay người Dao không chỉ được biết đến với đức tính cần cù, chịu khó làm ăn nên kinh tế ngày 1 phát triển mà còn được biết đến với việc gìn giữ và bảo lưu hầu như nguyên vẹn những giá trị truyền thống của dân tộc mình. 1 trong những giá trị đó là lễ cấp sắc – 1 nghi thức không thể thiểu trong đời 1 người đàn ông Dao. Người Dao quan niệm rằng nếu người đàn ông dù có tuổi cao nhưng chưa được cấp sắc thì sẽ vẫn coi là trẻ con nhưng nếu 1 đứa trẻ mà được cấp sắc thì sẽ trở thành 1 người đàn ông trưởng thành, được phép tham dự vào công việc của dòng họ, làng bản. Lễ cấp sắc có rất nhiều nghi lễ như: Lễ đội đèn, lễ cây giữ đèn, lễ hạ đèn, lễ giao binh mã, lễ trình diện Ngọc hoàng, lễ cấp bản sắc, lễ tạ ơn ma tổ tiên và thần thánh… Xen lẫn giữa các nghi lễ là rất nhiều điệu múa nghi lễ cổ truyền của người Dao.

Tuy người Dao có nhiều nhóm khác nhau, sống ở nhiều vùng khác nhau nên cách thức tổ chức nghi lễ Cấp Sắc cũng khác nhau nhưng về nội dung ý nghĩa là hoàn toàn khác nhau. Lễ cấp sắc cũng là dịp để cộng đồng được gặp gỡ, giao lưu, trai gái có thể nhảy múa, ca hát… Đây thực sự là ngày hội của mọi người dù chỉ trong họ tộc, làng bản.

Lễ hội tại Hà Giang

4, Lễ hội nhảy lửa của người Pà Thẻn.

Nói đến những lễ hội đặc sắc của vùng đất này không thể không nhắc đến lễ hội nhảy lửa của người Pà Thẻn. Người Pà Thẻn có khá nhiều lễ tết trong một năm nhưng đáng chú ý nhất là lễ nhảy lửa. Sau khi ăn tết xong người Pà Thẻn thường tổ chức lễ nhảy lửa để mọi người cùng vui chơi. Lễ hội này với nhiều nghi thức mang màu sắc thần bí như sau khi thầy cúng làm lễ xong, ý như là gọi các ma về nhập vào các cậu thanh niên- thường khoảng 12 thanh niên khoẻ mạnh- khi đó họ có thể nhảy trên than nóng, thậm chí có người còn bốc cả than nóng cho vào mồm … Với người Pà Thẻn thì nhảy lửa là một tục lệ mang tính chất cộng đồng, là dịp để mọi người cùng nhau vui vẻ, thư giãn.

lễ hội ở Hà Giang

Viết bình luận

Bạn đã gửi bình luận thành công. Xin cảm ơn!